แมวสายพันธุ์ไทย ที่มีถิ่นกำเนิด อยู่ในประเทศไทย มีทั้งหมด 6 สายพันธุ์ ซึ่งเป็นที่นิยมเลี้ยงอย่างมาก เพราะมีอุปนิสัย ไม่ดุ ฉลาด รักเจ้าของ รักบ้าน รักความอิสระ และยังมีภูมิต้านทาน ต่อโรคเขตร้อนสูง จึงไม่มีปัญหา หรือเจ็บป่วย ด้วยโรคเชื้อรา จากความชื้น

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว หรือในหลวงรัชกาลที่ 5 เคยพระราชทาน แมวสายพันธุ์ ‘วิเชียรมาศ’ จำนวน 1 คู่ ให้แก่กงสุลอังกฤษ นายโอเวน กูลด์ เมื่อปี พ.ศ. 2427 ซึ่งต่อมา แมววิเชียรมาศ สายพันธุ์ไทยคู่นี้ ซึ่งเป็นที่รู้จักกัน ในภาษาอังกฤษว่า Siamese Cat หรือแมวสยาม ได้รับรางวัลชนะ ในการประกวดแมว ที่กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ จึงทำให้ชาวอังกฤษ หันมานิยมเลี้ยง แมวสายพันธุ์ไทยกันมากขึ้น

โดยปัจจุบันนี้ ยีนส์ของแมวสายพันธุ์ไทย ได้กระจายไป สู่แมวสายพันธุ์ต่างประเทศ มากถึง 40 สายพันธุ์ ทั่วโลก

แมวสายพันธุ์ไทย มีสายพันธุ์อะไรบ้าง?

  • แซมเสวตร

คำว่า ‘แซมเสวตร’ หมายถึง แซมสีขาว เพราะมันมีขนสีดำ ที่แซมสีขาว ตลอดทั้งตัว ถือเป็นแมวสายพันธุ์ไทย ที่หาได้ยาก โดยมันจะมีขนบาง และสั้น มีหูตั้ง มีตาสีเขียว อมเหลือง มีหางยาว และปลายหางแหลม

  • สีสวาด หรือ โคราช

เป็นแมวที่มีรูปร่างค่อนข้างกลม มีหูใหญ่ตั้ง มีดวงตาใหญ่ สีเหลืองสด หรือสีเหลืองอมเขียว มีขนสั้นเป็นมันเงา สีขุ่นเทา หรือสีเหมือนดอกเลา จึงทำให้มันมีอีกชื่อเรียกว่า ‘แมวมาเลศ’ หรือ ‘แมวดอกเลา’ แมวสายพันธุ์นี้ มีถิ่นกำเนิดอยู่ที่ อ.พิมาย จ.นครราชสีมา โดยชื่อ แมวโคราช เป็นชื่อที่ได้รับพระราชทานจาก พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย หรือรัชกาลที่ 2 ซึ่งใช้แหล่งกำเนิด ของแมวสายพันธุ์นี้ เป็นชื่อเรียกพันธุ์แมว

คนสมัยโบราณ มีความเชื่อกันต่อๆ มาว่า แมวสีสวาด หรือ แมวโคราช เป็นแมวที่จะนำโชคลาภ จะนำมาซึ่งความสุข และความมงคล แก่ผู้ที่เลี้ยงมัน ซึ่งแมวโคราช เคยได้รับเลือก ให้เป็นแมสคอต หรือสัญลักษณ์นำโชค ในการแข่งขันกีฬาซีเกมส์ เมื่อปี พ.ศ.2550 ที่จังหวัดนครราชสีมา เป็นเจ้าภาพ อีกทั้งยังถูกใช้เป็นทั้งสัญลักษณ์ และเป็นฉายาของ ‘สโมสรฟุตบอลนครราชสีมา’ ในชื่อ ‘สวาดแคท’ นอกจากนี้ ‘แมวโคราช’ ยังได้รับการขึ้นทะเบียน เป็นสัตว์ประจำชาติไทย เมื่อปี พ.ศ.2552 อีกด้วย

  • ศุภลักษณ์

เป็นแมวที่มีอุปนิสัย กระตือรือร้น เปี่ยมล้นไปด้วยพลัง มีความฉลาด ขี้เล่น มีความอยากรู้อยากเห็น ชอบสนใจสิ่งต่างๆ รอบตัว ชอบผจญภัย และรักอิสระ เป็นแมวที่ติดเจ้าของ แต่จะร้ายพอสมควร กับคนแปลกหน้า

โดยแมวศุภลักษณ์ จะมีหัวกลม ขายาวเรียว ฝ่าเท้าอวบ มีขนสีทองแดง หรือสีน้ำตาลแดงเข้ม มีตาสีเหลืองอำพัน และมีหนวด สีเหมือนลวดทองแดง จึงทำให้มันมีชื่อเรียก อีกอย่างหนึ่งว่า ‘แมวทองแดง’

  • วิเชียรมาศ

คำว่า ‘วิเชียรมาศ’ หมายถึง เพชรแห่งดวงจันทร์ หรือ Moon Diamond โดยในอดีต ตั้งแต่สมัยอยุธยานั้น แมววิเชียรมาศ มักถูกเลี้ยงไว้ในพระราชสำนัก เพราะถือว่าเป็นแมวนำโชค และเป็นสัตว์ที่มีมูลค่าสูง สามารถซื้อขายได้ มากถึงหนึ่งแสนตำลึงทอง โดยประเทศไทย เคยใช้แมววิเชียรมาศ เป็นแมสคอต หรือสัญลักษณ์นำโชค ในการแข่งขันกีฬาซีเกมส์ เมื่อปี พ.ศ.2528 ที่กรุงเทพมหานคร และปี พ.ศ.2538 ที่จังหวัดเชียงใหม่ ทั้งนี้ แมวสายพันธุ์วิเชียรมาศ ถือเป็นแมวไทยสายพันธุ์แรก ที่มีชื่อเสียงโด่งดัง ในหมู่ชาวต่างชาติ จนมีการตั้งชื่อให้ว่า Siamese Cat หรือ แมวสยาม หรือมีอีกชื่อหนึ่งคือ Seal Point หรือ แมวแต้มสีครั่ง 

นอกจากนี้ แมววิเชียรมาศยังได้รับการยกย่อง จากนักจิตบำบัด ในฐานะแมว ที่ช่วยเสริมสร้างความสดใส และความสมดุลทางอารมณ์ ให้กับผู้เลี้ยง ดังนั้น ผู้ป่วยโรคทางจิตเวช ที่มีภาวะซึมเศร้า หรือวิตกกังวล จึงมักถูกแนะนำ ให้เลี้ยงแมววิเชียรมาศ เพื่อเป็นตัวช่วย ในการบำบัดอาการ

แมววิเชียรมาศ มีรูปร่างปราดเปรียว และสง่างาม มีดวงตาสีฟ้า มีขนสั้นสีขาว หรือสีน้ำตาลอ่อน และมีแต้มสีครั่ง หรือสีน้ำตาลไหม้ รวมทั้งหมด 9 แห่ง บริเวณใบหน้า บริเวณหู 2 ข้าง บริเวณเท้า 4 เท้า บริเวณหาง และบริเวณอวัยวะเพศ ส่วนบริเวณหน้าผากของมัน จะมีรอยหยัก คล้ายรูปหัวใจ และผิวหนังที่บริเวณจมูก กับริมฝีปาก จะเป็นสีเงิน หรือสีม่วงอ่อน

  • โกญจา หรือ โกนจา

คนในสมัยโบราณเชื่อว่า แมวสายพันธุ์โกญจา หรือ โกนจา เป็นแมวมงคล หากใครเลี้ยงมันไว้ ก็จะมีสมบัติมากมาย ช่วยให้มีอำนาจวาสนา ช่วยส่งเสริมการงาน ให้เป็นที่ชื่นชอบของเจ้านาย และหากคิดหรือทำสิ่งใด ก็จะประสบความสำเร็จ

แมวโกญจา หรือโกนจา มีลักษณะคล้ายกับ แมวสายพันธุ์ต่างชาติ คือ แมวสายพันธุ์บอมเบย์ มันมีลักษณะท่าทางสง่างาม ขณะเคลื่อนไหว เหมือนกับสิงโต มีหัวกลม แต่ไม่โต มีตาสีเหลืองอมเขียว มีหูตั้ง มีปากเรียวแหลม มีหางยาว ปลายแหลมตรง นอกจากนี้ มันยังมีขนเส้นเล็ก สั้น ละเอียดนุ่ม เรียบตรง และดำสนิท ตลอดทั้งตัว จึงทำให้มันมีชื่อเรียกอีกว่า ดำมงคล หรือดำปลอด

  • ขาวมณี หรือ ขาวปลอด

เป็นแมวสายพันธุ์ไทยแท้ ที่ในปัจจุบันนี้ มีจำนวนมากที่สุด สันนิษฐานว่า มันเป็นแมวที่เกิดในช่วง สมัยรัตนโกสินทร์ เพราะพบภาพวาดของมัน ตามภาพจิตรกรรมฝาผนัง ในวัดต่างๆ ของเขตธนบุรีด้วย

คนนิยมเลี้ยง แมวสายพันธุ์ขาวมณี หรือขาวปลอดกันเป็นจำนวนมาก เพราะเชื่อกันว่า มันเป็นแมวที่ จะคอยค้ำคูณ และนำโชคลาภ มาให้แก่เจ้าของ โดยแมวขาวมณี หรือขาวปลอด เป็นแมวที่มีความเชื่องมาก มีตาสีฟ้า หรือสีเหลืองอำพัน หรือตาสองสี ที่เรียกว่า Odd eyes แต่ค่อนข้างพบได้ยาก มันมีขนสั้นนุ่ม สีขาวสะอาด ลำตัวยาว ขาเรียว หัวทรงสามเหลี่ยม คล้ายหัวใจ หน้าผากแบนและใหญ่ จมูกสั้น หูตั้งใหญ่